Neandertalczycy z Jaskini Stajnia. Pierwsze badania mDNA wielu mieszkających tam osób
22 kwietnia 2026, 08:21W Jurze Krakowsko-Częstochowskiej znajduje się Jaskinia Stajnia, jedno z najważniejszych stanowisk neandertalskich w Europie Środkowej. Przez dziesiątki tysięcy lat zachowały się w niej nie tylko kości i narzędzia, ale coś cenniejszego – DNA ludzi, którzy żyli tu przed ostatnim zlodowaceniem. Na łamach Current Biology ukazał się właśnie artykuł First multi-individual Neanderthal mitogenomes from north of the Carpathians, którego autorzy – w tym naukowcy z Uniwersytetu Wrocławskiego i Polskiej Akademii Nauk – donoszą o pierwszym udanym odczytaniu kompletnych genomów mitochondrialnych (DNA dziedziczonego po matce) od wielu neandertalczyków z jednego stanowiska na północ od Karpat.
Jak zapobiec wadom zgryzu u dzieci?
29 października 2006, 13:28Alergiczny nieżyt nosa, karmienie butelką oraz ssanie kciuka mogą się przyczyniać do powstawania nieprawidłowego zgryzu.
W paleolitycznym gabinecie stomatologicznym wyborowane ubytki wypełniano bitumenem
11 kwietnia 2017, 05:12Międzynarodowy zespół naukowców znalazł dowody na zabiegi stomatologiczne przeprowadzone w epoce lodowej. Zmienioną chorobowo (objętą próchnicą) tkankę usunięto za pomocą ostrego narzędzia, a wypełnienie wykonano z bitumenu.
Samoostrzące się zęby
24 grudnia 2010, 09:48By przeżyć w wymagającym środowisku, jeżowce wgryzają się w kamień. Za pomocą zębów, znajdujących się w aparacie szczękowym zwanym latarnią Arystotelesa, odgryzają fragmenty skały. W ten sposób tworzą sobie nisze, gdzie mogą się ukryć przed drapieżnikami i które pomagają im złapać grunt "pod nogami". Nie grozi im już wtedy obijanie z prądem wody przemieszczającym się po basenie pływowym. Zęby jeżowców mają jeszcze jedną cechę, szczególnie ważną z ludzkiego punktu widzenia, nigdy się nie tępią.
Sama zęby umyje...
12 lipca 2017, 15:13Amabrush to 1. na świecie autonomiczna szczoteczka do zębów, która na ich wymycie potrzebuje tylko 10 sekund. Użytkownik nie musi poruszać dłonią, wystarczą drgania wywołane przez silniczek.
Odnaleziono najstarszego przodka ssaków łożyskowych
26 sierpnia 2011, 16:10Odkryte w Chinach skamieniałości są najstarszymi pozostałościami przodka ssaków łożyskowych. Podobne do szczura zwierzę, które żyło przed 160 milionami lat, to najstarszy nam przykład ssaka, który wykształcił łożysko
Przodkowie fiszbinowców mieli zęby ostre jak współczesne lwy
31 sierpnia 2017, 09:19Obecnie żyjące walenie składają się z dwóch podrzędów – drapieżnych zębowców, takich jak orka, oraz majestatycznych spokojnych fiszbinowców, jak płetwal błękitny, które filtrują wodę wyłapując z niej niewielkie stworzenia. Okazuje się jednak, że przodkowie współczesnych fiszbinowców dysponowali niezwykle ostrymi zębami i prawdopodobnie aktywnie polowali na ofiary.
Ząb do zęba i będzie torba?
10 lipca 2012, 12:44Na stanowisku Profen koło Lipska w grobie datowanym na 2500-2200 r. p.n.e. archeolodzy znaleźli ponad sto psich zębów, ułożonych rzędami na prostokątnej powierzchni. Uważają, że to pozostałości klapy torby z epoki kamiennej. Materiał, do którego przytwierdzono kły, zdążył się rozłożyć, ale ozdoba przetrwała, nienaruszona, nomen omen, zębem czasu.
Czesi odkrywają tajemnice 100-letniego piwa
31 marca 2017, 05:12Odkryte dwa lata temu w Czechach 3 butelki ok. 100-letniego piwa pozwolą naukowcom lepiej zrozumieć praktyki browarnicze z początku XX w., a także zmiany zachodzące w trunku na przestrzeni dłuższego czasu. Jana Olšovská i jej zespół uważają, że dwa piwa zepsuły się wskutek zanieczyszczenia mikroorganizmami, zaś trzecie zestarzało się naturalnie.
Cienie na pergaminie. Kodeks H przemówił po piętnastu wiekach
1 maja 2026, 14:28Garrick V. Allen, profesor studiów biblijnych na Uniwersytecie w Glasgow, ogłosił niezwykłe odkrycie. Jego zespół odtworzył 42 zaginione strony jednego z najstarszych istniejących rękopisów Nowego Testamentu. Nie odnalazł, a odtworzył. Bo strony te nie istnieją. A przynajmniej nic nie wiadomo o tym, by istniały. Zostały po nich cienie, które atrament odcisnął na pergaminie sąsiednich stron ponad tysiąc lat temu. Oto fascynująca historia Kodeksu H i badań nad nim.
